|
|
| |
| |
Sinds 2003 kunt u in onze praktijk behandeld worden voor een vorm van duizeligheid, die BPPD wordt genoemd. De behandeling ervan verloopt volgens een patroon, dat hieronder wordt beschreven.
Benigne Paroxismale Positieafhankelijke Duizeligheid (BPPD)
Wat is BPPD? Benigne betekent ‘goedaardig/ongevaarlijk’ en paroxismale staat voor ‘in aanvallen optredend’. Indien bij u de diagnose BPPD is gesteld, dan hebt u dus te maken met een in aanvallen optredende, positieafhankelijke, ongevaarlijke duizeligheid, welke wordt ervaren als draaiduizeligheid. De wereld draait om u heen of u draait in de stilstaande wereld. BPPD wordt veroorzaakt in het binnenoor, en wel binnen in het labyrint [het evenwichtsorgaan] door de aanwezigheid van ‘oorkristallen’ in een deel van het binnenoor waar zij zich niet horen te bevinden. De klachten spelen zich af in de semi-circulaire [halfronde] kanalen. Normaal worden deze kanalen alleen geprikkeld door beweging van het hoofd. De ’kristallen’ zijn afkomstig uit het utriculum maar hebben zich verplaatst door een infectie, een hoofdtrauma of door degeneratie van het binnenoor door het ouder worden. Bij een leeftijd onder de 50 jaar is de voornaamste oorzaak van BPPD een trauma aan het hoofd. Bij mensen boven de 50 is dat de degeneratie van het evenwichtsysteem in het binnenoor. In de helft van alle gevallen is de oorzaak van de BPPD onduidelijk..
BPPD is één van de belangrijkste veroorzakers van draaiduizeligheid en één van de best behandelbare vormen. Kenmerken van BPPD zijn kortdurende duizelingen na het maken van een specifieke beweging van het hoofd, zoals voorover buigen, omrollen in bed of naar boven kijken. De duizeligheid duurt meestal niet langer dan een minuut en is vaak aanwezig in lig. Dit laatste onderscheidt BPPD van andere vormen van duizeligheid.
Hoe ga ik om met BPPD? Als u te maken krijgt met BPPD kunnen enkele aanpassingen in uw dagelijkse activiteiten ervoor zorgen dat de klachten zo minimaal mogelijk aanwezig zijn. Gebruik ’s nachts twee of meer kussens. Voorkom slapen op de “aangedane” zijde. Stap ’s ochtends rustig uit bed en blijf voor het uit bed stappen een minuutje op de rand van het bed zitten. Voorkom vooroverbuigen [om iets op te pakken] en het te ver naar achteren buigen van het hoofd [om bijvoorbeeld naar het plafond te kijken]. Wees bijvoorbeeld voorzichtig als uw haar gewassen wordt bij de kapper!
De behandeling van BPPD De behandeling van BPPD bestaat uit de behandeling door uw huisarts, fysio- of oefentherapeut, gevolgd door het uitvoeren van ‘thuisoefeningen’, u meegegeven door de fysio-/oefentherapeut.
De behandeling door uw huisarts of fysio-/oefentherapeut bestaat uit het verplaatsen van de "oorkristallen" vanuit het gevoelige deel van het oor (het posterieure=achterste kanaal) naar een minder gevoelige locatie. Een manier om dit te doen is met behulp van de Epley manoeuvre. Bij deze methode worden 5 opeenvolgende bewegingen met het hoofd gemaakt, waarbij iedere beweging ongeveer 30 seconden wordt aangehouden.
|
| |
Na de behandeling
1. Wacht na de behandeling tien minuten voordat u naar huis gaat. Vooral de eerste minuten na de behandeling bestaat de kans dat de ‘kristallen’ weer naar hun oude plek verschuiven, waardoor duizeligheid ontstaat. Rijd niet zelf naar huis!
2. Slaap de komende twee nachten half rechtop (hoek van 45º). U kunt dit het gemakkelijkste doen door het hoofdeinde van uw bed omhoog te zetten of door een paar kussens op elkaar te leggen
3. Probeer gedurende de dag uw hoofd rechtop te houden. Ga niet naar de tandarts of de kapper. Als u uzelf scheert, buig dan niet voorover. Was uw haren onder de douche en doe uw lenzen in zonder uw hoofd naar achteren te bewegen.
Zorg de rest van de week dat u minstens twee kussens gebruikt als u slaapt. Voorkom slapen op de aangedane zijde en beweeg uw hoofd niet te ver naar voren en naar achteren. Oefeningen die u doet voor bv. lage rugklachten dienen minstens een week te worden gestaakt. Na drie dagen wordt een begin gemaakt met de thuisoefeningen. Thuisoefeningen De hiervoor beschreven Epley methode is effectief bij +/- 80% van de BPPD patiënten. Als deze methode bij u niet werkt kan uw therapeut overgaan op het geven van de zgn. Brandt-Daroff thuisoefeningen. Ook bij mensen waarbij de klachten na enige tijd weer terugkeren worden de thuisoefeningen voorgeschreven om verdere terugkeer van de klachten te voorkomen. In die gevallen heeft de therapie in 95% van de gevallen succes.
Brandt-Daroff Thuisoefeningen
Bij deze oefeningen is het belangrijk dat deze goed worden uitgevoerd. Vraag uw therapeut om advies over de uitvoering en de frequentie. |
| |
 |
Positie 1. U begint zittend op de rand van het bed. Blijf voordat u begint even rustig zitten (30 sec.) |
 |
Positie 2. Verander van zit naar zijlig. Belangrijk is dat u deze beweging snel (binnen twee sec.) uitvoert. Houd het hoofd een halve slag gedraaid. Doe bijvoorbeeld net alsof u iemand aankijkt die ongeveer een meter van uw bed vandaan staat. Houd deze houding, ook het gedraaide hoofd, 30 sec. aan. |
 |
Positie 3. Ga na 30 sec. weer rechtop zitten. |
 |
Positie 4. Voer dezelfde oefening uit als in positie 2, alleen dan gelegen op de andere zijde |
|
|
Hoe vaak moet u de oefeningen doen ? U doet de oefeningen twee weken lang, drie maal per dag. Van positie 1 naar positie 4 en weer terug naar positie 1 neemt ongeveer twee minuten in beslag (iedere houding wordt namelijk 30 sec. aangehouden) De hele cyclus wordt, per keer oefenen, vijf keer herhaald. Dit betekent dat u iedere positie vijf keer aanneemt per oefenbeurt. |
|
|
| |
|
tijd
oefening |
duur |
|
ochtend
5 X herhalen |
10 minuten |
|
middag
5 X herhalen |
10 minuten |
|
avond
5 X herhalen |
10 minuten |
In de meeste gevallen hebben de oefeningen na ongeveer 30 sets, ofwel 10 dagen, effect, wat betekent dat de klachten vrijwel zullen verdwijnen.
|
| |
Wat te doen als u de thuisoefeningen vanwege te veel duizeligheid niet kunt uitvoeren ? |
| |
In dit geval kunt u een alternatief oefenschema uitvoeren dat een langzamere opbouw heeft :
Oefeningen uitvoeren op het bed i.v.m. veiligheid. Oefenschema (of zover u in het schema komt) enkele keren per dag gedurende ongeveer 10 minuten.U gaat pas naar de volgende oefening als de vorige geen klachten meer geeft !! Het schema zult u waarschijnlijk niet in één keer kunnen uitvoeren. Dit is niet erg. Als u weer opnieuw gaat oefenen begint u weer vooraan, maar dit zult u dan meestal versneld kunnen doorlopen.
- vanuit ruglig draait u het hoofd in de richting die de duizeligheid veroorzaakt. In dit voorbeeld is dat links. ( Als dat bij u rechts is, moet u overal waar links staat rechts lezen!) U houdt het hoofd zolang naar links gedraaid tot de duizeligheid is verdwenen. Pas dan draait u het hoofd terug en blijft even zo liggen. Daarna weer hetzelfde. Dit doet u net zolang totdat het draaien naar links geen duizeligheid meer veroorzaakt. Pas dan gaat u naar oefening 2. Ruglig met hoofd gedraaid naar rechts en vandaaruit draait u het hoofd naar links en u blijft daar weer tot de duizeligheid telkens verdwenen is. Verder zolang herhalen tot dit geen duizeligheid meer veroorzaakt. Pas dan gaat u naar oefening 3. Vanuit ruglig op uw linker zij draaien. Als de duizeligheid weer verdwenen is draait u terug en doet de oefening weer opnieuw. Ook dit weer net zolang tot dit geen duizeligheid meer veroorzaakt. Pas daarna gaat u naar oefening 4. Vanuit zijlig rechts draaien naar zijlig links. Verder idem 1,2 en 3. Vanuit zit, via zijlig rechts naar zijlig links. Verder idem vorige oefeningen. Vanuit zit direkt naar zijlig links. Verder idem vorige oefeningen.
- Vanuit stand naar zijlig links.
N.B. Wij weten dat de optredende duizeligheid een erg vervelend verschijnsel is, maar door het oefenen komt u er wel het snelst vanaf !Bij één op de drie patiënten keert de BPPD weer terug binnen het eerste jaar na de behandeling. Binnen vijf jaar is dit zelfs het geval bij 50%. Mocht de BPPD weer terugkeren, neemt u dan weer contact op met uw therapeut. Deze zal u dan behandelen met de hiervoor beschreven Epley- manoeuvre, gevolgd door het eenmaal daags uitvoeren van de beschreven set thuisoefeningen.
Belangrijk om te weten is dat BPPD “self-limiting” is. Dat betekent dat de symptomen op den duur vaak weer vanzelf verdwijnen. Symptomen hebben de neiging om te komen en weer even plotseling te verdwijnen.
Desondanks hebben verschillende vormen van behandelen en oefentherapie hun effectiviteit bewezen. Binnen het PMC maken wij gebruik van deze technieken om u op deze manier zo snel en goed mogelijk van uw klachten te verlossen.
Wij hopen u met deze informatie meer inzicht te hebben gegeven in de BPPD en de behandeling van deze vorm van duizeligheid. Bewaar deze informatie goed en controleer steeds weer of u de oefeningen nog wel op de juiste manier uitvoert.
© Copyright 2005 PMC Roosendaal (met toestemming overgenomen van www.pmc-roosendaal.nl) |
|
|